Rjeka Miljacka

Sarajevo se nalazi u samom geografskom središtu Bosne i Hercegovine i zaprema površinu od 142 km². Smješten je u kompozitnoj Sarajevskoj kotlini koja se pruža od istoka prema zapadu, u plodnom Sarajevskom polju. I dok su centralni dijelovi grada uglavnom smješteni u nizini Sarajevskog polja, najvažnija gradska predgrađa nalaze se na padinama okolnih brijegova i brda. Kroz grad od istoka prema zapadu protiče rijeka Miljacka, koja nastaje od nekoliko vrela u podnožju planina Romanije i Jahorine. U zapadnom dijelu Sarajevskog polja, na području prigradskog naselja Ilidža, nastaje i jedna od najvećih rijeka u Bosni i Hercegovini, rijeka Bosna, koja nastaje od tridesetak manjih izvora u podnožju planine Igman, stvarajući jedinstven park prirode - Vrelo Bosne, omiljeno izletište Sarajlija.

Centar grada Sarajeva leži na nadmorskoj visini od 511 metara iznad površine mora, dok viši dijelovi grada i prigradska naselja na padinama okolnih planina leže na prosječnoj nadmorskoj visini od 900 metara nad morem. Grad okružuju olimpijske planine jedinstvene ljepote koje dosežu i 2000 metara visine: Bjelašnica, Jahorina, Igman, Treskavica i Trebević

Tramvaj se prvi put upotrebljava u Evropi, u Sarajevu, 1885. godine.

Početkom 15. vijeka na raskrsnici rimskih puteva udareni su temelji grada Sarajeva. Osnivačem Sarajeva smatra se Isa-beg Ishaković, koji je prvi sagradio džamiju, dvor, most i nekoliko javnih ustanova. Ali, grad su ustvari izgradili starosjedioci ovih prostora - Bošnjaci od kojih su mnogi već tada primili islam, vjeru koja je stigla s osmanskom vojskom i njenom upravom.

Intenzivni razvoj zanatstva i trgovine brzo su od Sarajeva stvorili bogat grad, raskrsnicu religija i kultura, trgovačkih puteva i putnika. U 16. vijeku to je bio jedan od najbogatijih gradova u ovom dijelu Evrope, kada su izgrađene i neke kapitalne građevine koje i danas predstavljaju bisere arhitekture i civilizacije tog doba. Tada je u Sarajevu, kao zadužbina Gazi Husrev-bega otvorena i Visoka škola, koja je gotovo u svemu podsjećala na univerzitete u drugim velikim gradovima Evrope.

U grad se doseljavaju Jevreji poslije izgona iz Španije, grade svoje sinagoge, a istovremeno nastaju i pravoslavne i katoličke crkve odnosno katedrale. Kao nijedan grad u Evropi, Sarajevo je na tako malom prostoru našlo mjesta za sve četiri velike svjetske religije, kulture i civilizacije, koje oni nose. Dugotrajni suživot je stvorio nove vrijednosti, jednu posebnu kulturnu i multinacionalnu civilizaciju, koja je izdržala mnogo historijskih izazova.

1878. dolaskom Austro-Ugarske uprave na ove prostore Sarajevo pored svog orijentalnog lica dobiva i drugo, evropsko lice. Time Sarajevo još jednom dokazuje da Evropi ne pripada samo prostorno i vremenski, nego i na civilizacijsko-kulturni način. Austro-ugarski period je vrijeme snažnog prodiranja srednjoevropske kulture, načina privređivanja, običaja i drugih civilizacijskih vrijednosti. Grad dobiva savremena industrijska postrojenja, fabrike, a brojne škole zapadnog tipa i kulturne institucije obogaćuju glavni grad Bosne i Hercegovine civilizacijsko-kulturnim vrijednostima za sva vremena. U ovo se vrijeme otvara i Zemaljski muzej, jedna od najznačajnijih institucija takve vrste u ovom dijelu Evrope.

Poslije Prvog svjetskog rata, koji je otpočeo atentatom na austrijskog prijestolonasljednika Franza Ferdinanda u Sarajevu, grad ulazi u sastav jugoslavenskih državnih zajednica: Kraljevine SHS, a potom i Kraljevine Jugoslavije. Sarajevo je izloženo snažnim uticajima Beograda, pa ipak ostaje uglavnom na margini interesa tadašnjeg režima i dinastije Karađorđevića. Arhitektonska slika grada ostaje gotovo nepromijenjena, industrija nazaduje, društvena nezadovoljstva radnika rastu, tako da se može reći da Sarajevo kao grad između dva svjetska rata uglavnom stagnira i nazaduje. Iza Drugog svjetskog rata Sarajevo polako prosperira i postaje upravni, kulturni i ekonomski centar Bosne i Hercegovine, jedne od ukupno šest republika socijalističke Jugoslavije. U gradu se razvija industrija, ekonomija, a školstvo i kultura čine ga metropolom i glavnim gradom u ovom dijelu zemlje. U taj period spada i osnivanje Univerziteta, Akademije nauka i umjetnosti, brojnih muzeja i galerija, naučnih instituticija, radio-televizije. Broj stanovnika grada raste na više od 500.000. Takvom kosmopolitskom i modernom gradu svijet povjerava organizaciju XIV Zimskih olimpijskih igara, koje su sa velikim uspjehom i održane 1984.

Društvene i političke promjene u ovom dijelu tadašnje Jugoslavije dovele su 1992. Predsjednik predsjednistva Bosne i Hercegovine Alija Izetbegović, raspisao je građanski referendum u prkos prijetnjama iz vana i iznutra. To je dovelo do stvaranja nezavisne i suverene države Bosne i Hercegovine. To je bio neodoljiv izazov za nacionalističke i velikodržavne projekte susjednih zemalja Srbije i Hrvatske, koje su, svaka na svoj način, pokušale da prisvoje dio teritorija Bosne i Hercegovine. Uslijedila je neviđena vojna agresija na cijelu zemlju, a posebno na njen glavni grad, Sarajevo. Vojna agresija JNA i srpskih vojnih formacija, kasnije Hrvatske vojske i hrvatskih vojnih formacija, imala je za cilj uništavanje visokih civilizacijskih vrijednosti i tekovina multikulturalnog društva, koje su na ovom prostoru stvarane vijekovima, te istrjebljenje svih onih naroda koji nisu odgovarali u mononacionalnu kompoziciju velikodržavnih projekata. Sam grad Sarajevo, koji je pod fizičkom blokadom gotovo 3,5 godine, neprestanim vojnim akcijama agresora je pretrpio ogromna materijalna razaranja i brojne ljudske gubitke. U snajperskoj i artiljerijskog kampanji velikosrpskih snaga ubijeno je 10.615 ljudi, među kojima je bilo 1.601 djece, a skoro 50.000 Sarajlija bilo je ranjeno. Spaljena je gradska Vijećnica, a gotovo svi kulturno-historijski i stambeni objekti u gradu su oštećeni, među kojima i brojni vjerski i sakralni objekti.

Ipak, i pored miliona granata bačenih na grad-heroj, agresor nije postigao svoj cilj: Sarajevo je sačuvalo one civilizacijske vrijednosti koje su ga činile jedinstvenim kosmopolitskim centrom u samome srcu Evrope.

Posebno mjesto u gradu Sarajevu zauzima i Šehidsko mezarje Kovači, mjesto na kojem su ukopani mnogi najbolji sinovi koje je grad ikada imao. Na mezarju Kovači, među ostalim šehidima je ukopan i prvi predsjednik nezavisne i suverene BiH Alija Izetbegović, koji je po svojoj želji ukopan rame uz rame sa ostalim borcima Armije BiH.

Pogled na Sarajevo

Broj stanovnika u Sarajevu se vidljivo povećava; 1910. godine Sarajevo je imalo 57040 stanovnika, 1931. godine 78180, a 1961. 143120 stanovnika, naprema 401118 stanovnika u decembru 2002. godine. [1]

Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, Grad Sarajevo (područje svih deset općina) imalo je 527.049 stanovnika.(Bošnjaci - 259.470 (49,23%), Srbi - 157.143 (29,81%), Hrvati - 34.873 (6,61%), Jugoslaveni - 56.470 (10,71%) i ostali, neopredijeljeni i nepoznato - 19.093 (3,62%)).

Naseljeno mjesto Sarajevo, imalo je po istom popisu 416.497 stanovnika. Ostalih 110.552 stanovnika živjelo je u 335 naseljenih mjesta, u 10 općina.

oliday Inn, Sarajevo, 1983, arhitekta Ivan Štraus. Karakteristična boja i lokacija je zgradu učinila vrlo važno

Nakon decenija komunizma i godina rata, ekonomija Sarajeva je postala predmet rekonstrukcije i rehabilitacije. Među brojnim ekonomskim znakovima, Centralna banka Bosne i Hercegovine je otvorena u Sarajevu u 1997. godini i Sarajevska berza je počela sa radom u 2002. Velika gradska baza proizvodnje, administracije i turizma, kombinirana sa velikim informalnim tržištem,čini grad najvećim ekonomskim regionom Bosne i Hercegovine.

Iako je Sarajevo imalo veliku industriju tokom perioda komunizma, samo je par postojećih poslova učinilo tranziciju na kapitalističku ekonomiju uspješnom. Sarajevska industrija sada uključuje industriju duhanskih proizvoda, namještaja, automobila, i komunikacijsku opremu. Kompanije smještene u Sarajevu su B&H Airlines (prijašni Air Bosna), BH Telecom, Bosmalov gradski centar, Bosnalijek, Energopetrol, Fabrika Duhana Sarajevo, i Sarajevska Pivara.

Sarajevo ima jaku turističku industriju i Lonely Planet je gradu dao 43. mjesto na listi najboljih gradova u svijetu u 2006. godini. Sportski turizam koristi postrojenja od olimpijskih igara iz 1984, posebno skijaška sredstva na obližnim planinama Bjelašnice, Igmana, Jahorine, Trebevića i Treskavice. 600 godina historije Sarajeva, uz djelovanje zapadnih i istočnih carstava, je također velika turistička atrakcija. Sarajevo je usluživalo putnike tokom vijekova, jer je predstavljalo važan tržni centar tokom Osmanskog carstva i perioda Austro-Ugarske. Primjeri popularnih destinacija u Sarajevu su Vrelo Bosne, sarajevska katedrala i Gazi-Husrev

Sjedište sarajevskih dnevnih novina

Kao glavni i najveći grad Bosne i Hercegovine, Sarajevo je najveći centar medija u zemlji. Većina komunikacijskih i medijskih infrastruktura je uništena tokom rata, ali rekonstrukcija koju je vodio visoki predstavnik Bosne i Hercegovine je pomogla modernizaciji industrije.[5] Npr, Internet je postao dostupan u gradu 1995.[6]

"Oslobođenje", osnovano 1943, su najstarije sarajevske dnevne novine i jedine koje su preživile rat. Ipak, ove novine su iza Dnevnog Avaza, osnovanog 1995, i Jutarnjih novina. [7] U druge lokalne periodične novine spadaju novine Hrvatska Riječ na hrvatskom jeziku i magazin Start, kao i sedmične novine "Slobodna Bosna" i "BH Dani".

Bosanskohercegovačka televizija je sarajevska javna TV stanica, jedna od tri u Bosni i Hercegovini. Druge stanice u gradu su NRTV "Studio 99", NTV Hayat, Open Broadcast Network, TV Kantona Sarajevo i TV Alfa. Mnoge manje nezavisne radio stanice postoje, poput Radija M, RSG, eFM studentskog radija i radija 202. Radio Slobodna Evropa, kao i par američkih i zapadno-evropskih stanica su također dostupne u gradu.